HPV

HPV, oftewel het humaan papillomavirus, is één van de meest voorkomende seksueel overdraagbare infecties ter wereld. De meeste seksueel actieve mensen raken ooit besmet met HPV, vaak zonder dat zij dit merken. In de meeste gevallen ruimt het lichaam het virus vanzelf op.

Sommige typen HPV kunnen echter langdurig aanwezig blijven en afwijkingen aan cellen veroorzaken. Afhankelijk van het type virus kan dit leiden tot genitale wratten of, in zeldzame gevallen, bepaalde vormen van kanker. Daarom is het belangrijk om te weten wat HPV is, hoe je besmet raakt en wanneer onderzoek verstandig is.

Wat is HPV?

HPV is een verzamelnaam voor meer dan 200 verschillende virussen. Een deel daarvan wordt overgedragen tijdens seksueel contact.

Er wordt onderscheid gemaakt tussen laag-risico-typen, die onder andere genitale wratten kunnen veroorzaken, en hoog-risico-typen. Deze laatste geven meestal geen klachten, maar kunnen op de lange termijn afwijkingen aan cellen veroorzaken.

Hoe krijg je HPV?

HPV wordt overgedragen door direct huid- en slijmvliescontact tijdens seksueel contact.

Besmetting kan plaatsvinden tijdens:

• Vaginale seks.
• Anale seks.
• Orale seks.
• Intiem huid-op-huidcontact.

Een condoom verlaagt de kans op besmetting, maar biedt geen volledige bescherming omdat het virus ook via huid rondom de geslachtsdelen kan worden overgedragen.

Wat zijn de symptomen van HPV?

De meeste mensen met HPV hebben geen klachten.

Wanneer er wel symptomen ontstaan, kunnen deze bestaan uit:

• Genitale wratten.
• Afwijkende uitstrijkjes bij vrouwen.
• Cellulaire afwijkingen die alleen bij onderzoek worden ontdekt.

Hoog-risico-typen van HPV veroorzaken meestal jarenlang geen merkbare klachten.

Wanneer moet je je laten testen?

Voor HPV bestaat geen standaardtest voor iedereen. Bij vrouwen kan HPV worden vastgesteld tijdens het bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker of wanneer een arts daar aanleiding voor ziet.

Heb je genitale wratten of andere klachten? Dan kan een arts beoordelen welk onderzoek nodig is.

Hoe wordt HPV vastgesteld?

Bij vrouwen kan een HPV-test worden uitgevoerd op cellen van de baarmoederhals. Daarnaast kunnen afwijkende uitstrijkjes aanleiding zijn voor aanvullend onderzoek.

Genitale wratten worden meestal vastgesteld op basis van het uiterlijk tijdens lichamelijk onderzoek.

Hoe wordt HPV behandeld?

Er bestaat geen medicijn dat HPV uit het lichaam verwijdert. In de meeste gevallen ruimt het afweersysteem het virus vanzelf op.

Wanneer HPV genitale wratten veroorzaakt, kunnen deze worden behandeld met medicijnen of een medische ingreep. Bij afwijkende cellen bepaalt een arts welke behandeling nodig is.

Kun je HPV voorkomen?

Het risico op een HPV-besmetting kan worden verkleind door veilig te vrijen en door vaccinatie tegen HPV.

In Nederland wordt de HPV-vaccinatie aangeboden binnen het Rijksvaccinatieprogramma. De vaccinatie beschermt tegen de belangrijkste typen HPV die kanker en genitale wratten kunnen veroorzaken.

Veelgestelde vragen over HPV

Is HPV een soa?

Ja. HPV wordt voornamelijk overgedragen tijdens seksueel contact.

Heeft iedereen met HPV klachten?

Nee. De meeste mensen merken helemaal niets van een besmetting.

Gaat HPV vanzelf over?

Ja. In de meeste gevallen ruimt het lichaam het virus binnen enkele jaren vanzelf op.

Kan HPV kanker veroorzaken?

Sommige hoog-risico-typen kunnen op de lange termijn het risico op bepaalde vormen van kanker verhogen wanneer het virus langdurig aanwezig blijft.

Bestaat er een vaccin tegen HPV?

Ja. De HPV-vaccinatie beschermt tegen de belangrijkste typen HPV.

HPV komt veel voor

Een HPV-besmetting is meestal onschuldig en veroorzaakt vaak geen klachten. Toch is het belangrijk om alert te blijven op veranderingen en deel te nemen aan het bevolkingsonderzoek wanneer je daarvoor wordt uitgenodigd. Heb je genitale wratten of andere klachten? Neem dan contact op met een arts voor passend advies en eventueel verder onderzoek.